زخم تحت فشار، همچنین به عنوان زخم بستر یا زخم فشاری شناخته شده است،زخم بستر ناشی از فشار طولانی مدت و غیرقابل برگشت به آن منطقه است. علت اصلی ایجاد فشار نامنظم به یک ناحیه از پوست است.

 زخم بستر یا زخم فشاری به چه عللی ایجاد میشود؟

علت زخم فشاری اینست که به علت فشرده شدن مکرر پوست بین برجستگی استخوانی زیرین از یک طرف و سطح بستر از طرف دیگر مویرگ های تغذیه کننده پوست مسدود میشوند. تا وقتی فشار از آن ناحیه برطرف نشده ، این مویرگ ها بسته می مانند.

در یک انسان سالم، فرد در هنگام خواب بطور غیر ارادی مرتبا وضعیت خود را عوض میکند و به این ترتیب محل هایی از پوست را که زیر فشار قرار میگیرند را مرتبا تغییر میدهد و به این ترتیب اجازه میدهد که بطور نوبتی به همه قسمت های پوست زیر بدن خون برسد. اما در یک فرد بیماراین مکانیسم به خوبی کار نمیکند. بیمار مدت های طولانی در یک وضعیت ثابت دراز میکشد. نتیجه آنست که پوست قسمتی که مدت طولانی بدون جریان خون مانده است نکروز شده و آن قسمت از پوست میمیرد.

مکانیسم دیگر اینست که در حین مراقبت از یک بیمار در بسیاری اوقات فرد مراقب، بیمار را به روی بستر یا ملحفه میکشد. این کشیده شدن پوست بخصوص اگر کمی هم مرطوب باشد موجب اصطکاک زیاد بین پوست و سطح زیرین شده و به پوست آسیب میزند.

گاهی هم بر اثر نیروهایی که در دو جهت مختلف به پوست و استخوان وارد میشوند آسیب ایجاد میشود. بطور مثال بیماری که در روی تخت خوابیده اگر پشت تخت در زیر سر بیمار بالاتر باشد بیمار به سمت پایین تخت سر میخورد. در این حال پوست زیر باسن به علت اصطکاک با ملحفه ثابت مانده ولی استخوان خاجی و دنبالچه به علت وزن بیمار به سمت پایین تخت حرکت میکنند. این مکانیسم موجب کشیده شدن عروق زیر پوستی و اسیب به خونرسانی پوست میشود.

 

نظر پزشک

در درمان زخم های بستر مؤثر ترین درمان برطرف کردن عامل ایجاد زخم یعنی فشار می باشد. در زمان شروع درمان توصیه مهم به همراه بیمار، جابجایی بیمار به طور مرتب هر 2 ساعت یکبار می باشد. همچنین تأکید به استفاده از تشک مواج توصیه میشود . لازم به ذکر است؛ علی رغم باور عموم مردم در این زمینه که بیمار با استفاده از تشک مواج دچار زخم نخواهد شد، بیمارانی که حتی تشک مواج استفاده کرده اند ، در صورت عدم جابجایی مناسب، دچار زخم شده اند یا زخم آنها بهبود نیافته. اقدام بعدی در درمان زخم های فشاری انتخاب پانسمان مناسب می باشد که دارای رطوبت کافی جهت ترمیم زخم باشد. در صورت داشتن بافت مرده در زخم، حتما توصیه اول برداشتن بافت مرده با روش جراحی می باشد. به دلیل اینکه با برداشتن بافت مرده به کمک جراحی سرعت ترمیم زخم با پانسمان بسیار بیشتر خواهد بود. همواره پیشگیری بهتر از درمان است برای پیشگیری از زخم بستر به بیماران و سالمندان توصیه می شود که بر روی تخت همواره جابه جایی بصورت مرتب داشته باشند.